Denizli’de çiftçilerin ürün verimindeki düşüş şikayetleriyle başlayan süreç, kamuoyunu sarsan bir çevre skandalını ortaya çıkardı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekipleri tarafından yapılan denetimlerde, Denizli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün (DESKİ), Ellez Deresi’ne evsel atık suları arıtmadan doğrudan deşarj ettiği tespit edildi. Kontrolsüz deşarj nedeniyle yalnızca dere değil, DSİ’ye ait sulama kanalları da kirlendi. Bu ihmalkâr ve sorumsuz uygulama sebebiyle DESKİ’ye 1 milyon 671 bin 844 TL tutarında idari para cezası kesilirken, olay Cumhuriyet Başsavcılığı’na da taşındı. Denizli halkının sağlığını ve çevresini hiçe sayan bu durum, “Belediye eliyle çevre suçu mu işleniyor?” sorusunu akıllara getirdi.
Merkezefendi ve Pamukkale ilçelerinde çiftçilerin verim kaybı şikâyetleri üzerine harekete geçen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekipleri, Ellez-Boltarık Deresi çevresinde kapsamlı incelemeler yaptı. Denetimlerde Sevindik Mahallesi’nde yer alan DESKİ’ye ait altyapı tesislerinin, evsel atık suları hiçbir arıtma işlemine tabi tutmadan doğrudan Ellez Deresi’ne bıraktığı tespit edildi. Bu durum, sadece çiftçilerin tarlalarını değil, tarımsal sulamada kullanılan Devlet Su İşleri (DSİ) Sol Sahil Sulama Kanalı’nı da olumsuz etkiledi.
Tespit edilen çevre kirliliği sonrası Denizli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi’ne 1 milyon 671 bin 844 TL idari para cezası kesildi. Ayrıca konu Cumhuriyet Başsavcılığı’na intikal ettirilerek suç duyurusunda bulunuldu. Ancak vatandaşlar, sadece para cezasının yeterli olmadığını, sorumlular hakkında kamu davası açılmasını ve olayın siyasi boyutunun da araştırılmasını istiyor. Sosyal medyada ve yerel basında “Belediye eliyle halkın suyu kirletildi!” tepkileri büyüyor.
Sulama kanallarının kirlenmesi, doğrudan tarım ürünlerine ve dolayısıyla insan sağlığına zarar veriyor. Ellez Deresi’nin çevresinde yapılan sulama faaliyetleri ile yetişen ürünler, kirlilikten doğrudan etkilenmiş durumda. Bu durum, hem ekonomik kayıplara hem de gıda güvenliği açısından büyük risklere neden oluyor.
Bu süreçte asıl sorumluluk belediyeye ve bağlı idarelere ait. Kent yönetiminin temel görevlerinden biri, altyapı ve çevreyi korumak; halk sağlığını tehdit eden uygulamalardan kaçınmaktır. Ancak Ellez Deresi örneğinde, belediyenin görevi ihmal ettiği açıkça görülüyor. Üstelik bu durumun fark edilmesi için çiftçilerin şikâyet etmesi gerekmesi de ayrı bir düşündürücü detay.
Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapılan suç duyurusu, olayın sadece idari bir mesele olmadığını, aynı zamanda adli boyutu da bulunduğunu gösteriyor. Vatandaşlar, soruşturmanın şeffaf şekilde yürütülmesini ve kamuoyunun sürekli bilgilendirilmesini bekliyor.
Son Söz:
Denizli Büyükşehir Belediyesi’nin ihmali sadece tarımı değil, tüm toplum sağlığını ilgilendiriyor. Arıtılmadan doğaya bırakılan atık sular, çevreyi ve insanları tehdit eden görünmez bir tehlike. Bu nedenle benzer olayların yaşanmaması için sadece cezalar değil, sistemli denetim ve yaptırımların da artırılması şart. Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi veya sosyal medya paylaşımı için kısa açıklama isterseniz, yardımcı olabilirim. İster misiniz?
Denizli Belediyesi’nin amacı ne? Neden arıtılmamış atık suyu çiftçinin sulama yaptığı dereye bıraktı?
Bakanlık denetim raporlarına göre bu durum, altyapı eksikliği, arıtma tesisi kapasite yetersizliği veya maliyet kısma gibi gerekçelerle açıklanabilir. Ancak kesin amaç ve sebep kamuoyuna açık şekilde net olarak açıklanmış değil. Görünen o ki, belediye yönetiminin bu konuda ihmali ya da kasıtlı bir tasarrufu söz konusu olabilir.
Bu uygulama ülke ekonomisine zarar vermez mi?
Evet, kesinlikle zarar verir. Tarım ürünlerinin veriminin düşmesi, hem çiftçinin gelir kaybına hem de Türkiye’nin tarım üretiminde azalmaya neden olur. Kirli suyla sulanan ürünler ihracat için de risk teşkil eder; bu da ülke ekonomisini olumsuz etkiler.
Köylünün zararını kim karşılayacak?
Mevzuata göre belediyenin yol açtığı çevre zararları için çiftçiler yasal haklarını arayabilir. Ancak pratikte zarar tazmini uzun süren davalarla sınırlı kalabiliyor. Bu konuda hem belediyenin hem de merkezi idarenin daha aktif ve çözüm odaklı adımlar atması bekleniyor.
Tüketici, tükettiği gıdanın kirli suyla yetiştiğini biliyor mu?
Büyük ihtimalle hayır. Çiftçiler ürünlerini pazara veya hal üzerinden satışa sunduğunda bu tür bilgilendirmeler yapılmıyor. Tüketici farkında olmadan kirli suyla yetişen ürünleri satın alıp tüketebilir.
Sağlık açısından ne gibi sorunlar ortaya çıkar?
Arıtılmamış evsel atık sular; bakteriler, virüsler, ağır metaller ve kimyasal maddeler içerebilir. Bu da sulama yapılan tarım ürünleri üzerinden insanlara bulaşarak;
Denizli Belediyesi’nin amacı gerçekten halk sağlığına zarar vermek mi?
Bu tür uygulamaların temelinde bilinçli zarar verme değil, ihmal ve denetim eksikliği yatıyor olabilir. Ancak sonuç itibarıyla belediye görevini yerine getirmediği için halk sağlığı ve çevre ciddi şekilde etkileniyor. Bu nedenle kasıt olup olmadığı soruşturma ve yargı süreciyle netleşecektir.
