Türkiye Müteahhitler Birliği tarafından yayımlanan 2026 yılının ilk İnşaat Sektörü Analizi Raporu, sektörün büyüme performansını koruduğunu ancak bu büyümenin niteliği ve uzun vadeli sürdürülebilirliği konusunda önemli soru işaretleri barındırdığını ortaya koyuyor. Ekonomik göstergeler üretim artışının sürdüğüne işaret ederken; kaynak kullanımı, çevresel etkiler ve finansal dayanıklılık gibi başlıkların hem kamu hem de özel sektör açısından giderek daha kritik hale geldiği vurgulanıyor.
Raporda özellikle deprem bölgesinin yeniden imarı ve kamu öncülüğündeki büyük ölçekli yatırımların sektöre güçlü bir ivme kazandırdığı belirtilirken, özel sektör yatırımlarındaki zayıf seyir büyümenin dengeli ve kalıcı bir yapıya kavuşmasını zorlaştırıyor. Yüksek maliyetler, sıkı finansman koşulları ve faiz baskısı ise firmaları daha temkinli hareket etmeye yönlendiriyor.
TMB’nin değerlendirmeleri, inşaat sektörünün kısa vadede büyüme rakamlarıyla güçlü bir görünüm sergilemesine rağmen; uzun vadede sürdürülebilirlik, verimlilik ve yapısal dönüşüm adımlarının belirleyici olacağı yeni bir döneme girildiğini net biçimde ortaya koyuyor.
2026 yılına ilişkin analizde, inşaat sektöründeki üretim artışının büyük ölçüde kamu projeleri üzerinden şekillendiği net biçimde görülüyor. Özellikle deprem bölgesinin yeniden inşası, altyapı yatırımları ve kentsel dönüşüm projeleri sektörün lokomotifi konumunda yer aldı. Bu yatırımlar kısa vadede istihdamı ve üretimi desteklerken, büyümenin özel sektör talebiyle dengelenememesi uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından risk unsuru olarak değerlendirildi.
Raporda, konut ve ticari yapı yatırımlarında özel sektörün temkinli tutumunun devam ettiği; yüksek maliyetler, finansmana erişimde yaşanan zorluklar ve faiz baskısının yeni projelerin başlamasını sınırladığı ifade edildi. Bu durumun, sektörün büyüme kompozisyonunu giderek kamu ağırlıklı bir yapıya dönüştürdüğü vurgulandı.
Raporda dikkat çekilen bir diğer önemli unsur ise inşaat maliyetlerindeki yüksek seyir oldu. Çimento, demir-çelik, enerji ve işçilik giderlerindeki artış; arsa maliyetleri ve finansman giderleriyle birleşerek özellikle konut projelerinde kâr marjlarını ciddi şekilde daralttı.
Hane halkının alım gücündeki gerileme ve kredi faizlerindeki yükseliş, konut talebini sınırlayan başlıca faktörler arasında gösterildi. Bu koşullar altında birçok müteahhit yeni yatırımlar konusunda bekle-gör politikasını tercih ederken, özellikle orta ve küçük ölçekli firmalarda nakit akışı risklerinin arttığına dikkat çekildi.
Sektörün 2025 yılı üçüncü çeyreğinde genel ekonominin üzerinde büyüme performansı sergilemesi olumlu bir tablo ortaya koysa da, rapor bu ivmenin kalıcılığı konusunda temkinli bir yaklaşım benimsiyor.
Ciro endeksindeki artışın önemli bir bölümünün reel üretimden çok fiyat yükselişlerinden kaynaklandığı belirtilirken, maliyet enflasyonunun firmaların finansal yapısını zorladığı vurgulandı. Yüksek faiz ortamının hem yatırımcıyı hem de tüketiciyi temkinli davranmaya ittiği, bunun da sektörün önümüzdeki dönemde daha dengeli fakat daha yavaş bir büyüme sürecine girebileceği yönünde sinyaller verdiği ifade edildi.
Raporda, Türk müteahhitlik sektörünün yurt dışındaki faaliyetlerinin 2025 yılında küresel belirsizliklerden doğrudan etkilendiği ifade edildi. Savaşlar, jeopolitik gerilimler ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar nedeniyle yurt dışında üstlenilen proje tutarı 19,7 milyar ABD Doları seviyesinde kaldı. Bu rakam, bir önceki yıl ulaşılan yüksek hacmin gerisinde kalsa da sektörün uluslararası pazarlardaki güçlü konumunu koruduğu vurgulandı.
Bugüne kadar 138 ülkede toplam 557,3 milyar ABD Doları tutarında proje gerçekleştiren Türk müteahhitlerinin özellikle altyapı, enerji ve ulaştırma alanlarında rekabet avantajını sürdürdüğü belirtildi. 2025 yılında en fazla proje üstlenilen ülkelerin Romanya, Irak ve Türkmenistan olması, sektörün Avrupa ve Orta Doğu ekseninde pazar çeşitliliğini devam ettirdiğini ortaya koydu.
Raporda konut satışlarının yıl genelinde artış göstermesine rağmen, dönemsel dalgalanmaların sürdüğü ifade edildi. 2025 yılı Aralık ayında satışlarda yaşanan gerilemenin, yüksek faiz oranları ve alım gücündeki düşüşle doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı.
Yılın tamamında satış adedinin artması ise özellikle büyük şehirlerde devam eden nüfus hareketliliği, kentsel dönüşüm projeleri ve yatırım amaçlı alımların etkisiyle açıklandı. İstanbul, Ankara ve İzmir satış hacminde başı çekerken; küçük illerde talebin oldukça sınırlı kaldığı kaydedildi.
TMB raporu, yabancılara yapılan konut satışlarında son yıllarda süregelen düşüş trendinin 2025’te de devam ettiğini ortaya koydu. Yabancı yatırımcıların Türkiye konut piyasasına olan ilgisinin azalmasında; küresel ekonomik belirsizlikler, döviz hareketleri ve bazı ülkelerde artan siyasi risklerin etkili olduğu belirtildi.
Yine de İstanbul, Antalya ve Mersin gibi turizm ve yatırım potansiyeli yüksek şehirlerin yabancı alıcılar açısından cazibesini koruduğu ifade edildi. En fazla konut satın alan yabancı uyrukluların Rusya Federasyonu, İran ve Ukrayna vatandaşları olması dikkat çekti.
Raporda 2025 yılının yalnızca üretim artışıyla değil, aynı zamanda sektörün dönüşüm sürecinin hız kazandığı bir dönem olarak öne çıktığı vurgulandı. Dijitalleşme uygulamaları, kayıt dışılıkla mücadele, şeffaflık mekanizmaları ve çevresel sürdürülebilirlik odaklı düzenlemelerin sektörde yeni bir dönemin kapısını araladığı ifade edildi.
Kısa vadede firmalar için uyum maliyetleri oluşturan bu adımların, uzun vadede sektörün kurumsal yapısını güçlendirmesi ve uluslararası rekabet gücünü artırması hedefleniyor. İnşaat faaliyetlerinin artık yalnızca üretim hacmiyle değil; kalite, verimlilik ve çevresel etki kriterleriyle de değerlendirileceği bir sürece girildiği belirtildi.
Raporda Türkiye’de inşaat sektörünün önümüzdeki dönemde yalnızca büyüme rakamlarıyla değil, aynı zamanda kurumsallaşma ve yapısal reformlarla şekilleneceği vurgulandı. Kamu İhale Kanunu’nun güncellenmesi, fiyat farkı mekanizmalarının daha etkin hale getirilmesi ve kamu yatırımlarının daha stratejik bir önceliklendirme anlayışıyla planlanmasının sektörün sağlıklı gelişimi açısından kritik olduğu belirtildi.
Özellikle yüksek enflasyon ortamında maliyet artışlarının projelere zamanında yansıtılamamasının, müteahhitlerin finansal sürdürülebilirliğini zorladığına dikkat çekildi. Bu nedenle kamu-özel sektör iş birliğinin güçlendirilmesi, uzun vadeli finansman modellerinin geliştirilmesi ve yatırım ortamının öngörülebilirliğinin artırılması gerektiği ifade edildi.
Raporda, 2026 yılının önemli organizasyonlarından biri olarak planlanan İnşaat Zirvesi Türkiye 2026 için hazırlıkların başladığı bilgisi paylaşıldı. Ankara’da gerçekleştirilecek zirvede, inşaat teknolojileri ve yenilikçi yapı malzemeleri odağında sektörün tüm paydaşlarının bir araya gelmesi hedefleniyor.
Etkinlik kapsamında kurulacak stant alanlarında firmalar en yeni ürünlerini ve sürdürülebilir çözümlerini tanıtma imkânı bulacak. Panel oturumlarında ise dijitalleşme, yapay zekâ uygulamaları, karbon salımının azaltılması, döngüsel ekonomi ve büyük projelerin finansmanı gibi sektörün geleceğini doğrudan ilgilendiren başlıklar ele alınacak.
Raporda kamu yatırımlarının, özellikle deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde sektörün ayakta kalmasını sağlayan ana unsur olduğu ifade edildi. Ancak bütçe kısıtları ve tasarruf politikaları nedeniyle önümüzdeki dönemde kamu harcamalarının daha kontrollü ilerlemesinin beklendiği vurgulandı.
Bu durumun, sektörün büyüme hızını yavaşlatabileceği ve özel sektör yatırımlarının yeniden canlandırılmasının daha da kritik hale geleceği anlamına geldiği belirtildi. Uzmanlara göre, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve güven ortamının güçlendirilmesi sağlanmadan özel sektörün güçlü bir geri dönüş yapması zor görünüyor.
TMB’nin 2026 yılı ilk İnşaat Sektörü Analizi Raporu, sektörün kısa vadede büyümesini sürdürdüğünü ancak bu büyümenin büyük ölçüde kamu destekli olduğu için kırılgan bir zemine oturduğunu ortaya koyuyor. Yüksek maliyetler, faiz baskısı ve zayıf özel sektör yatırımları, büyümenin kalıcı hale gelmesinin önündeki en büyük engeller olarak öne çıkıyor.
Buna karşın dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve yapısal dönüşüm odaklı adımların sektörün uzun vadeli rekabet gücini artırma potansiyeli taşıdığı ifade ediliyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki dönem, inşaat sektörü açısından yalnızca “ne kadar büyüdüğü”nün değil, nasıl büyüdüğünün ve bu büyümenin ne kadar sağlıklı olduğunun tartışılacağı bir süreç olacak. Kamu destekli ivmenin özel sektör yatırımlarıyla dengelenip dengelenemeyeceği ise 2026 ve sonrasının en belirleyici gündem maddelerinden biri olarak görülüyor.
