Konut sektörü, ekonomik göstergelerin yanı sıra toplumsal değişimlerin de doğrudan yansıdığı alanlardan biridir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından her yıl yayımlanan konut satış verileri, sadece piyasanın hacmini değil; alıcı profilleri, yatırım tercihleri ve sosyoekonomik eğilimler hakkında da önemli ipuçları sunmaktadır. 2024 yılına ait Konya verileri incelendiğinde, şehirdeki konut satışlarının cinsiyete göre dağılımında dikkat çekici bir tablo ortaya çıkmaktadır. Kadın ve erkeklerin konut edinme eğilimleri arasındaki farklar, aile yapısının ve yatırım anlayışının nasıl şekillendiğine dair veriler sunarken; ortak mülkiyet ve tüzel/yabancı alımları da sektördeki çeşitliliğin göstergesi olarak öne çıkmaktadır. Bu yazıda, 2024 yılında Konya’da gerçekleşen 37.975 konut satışının cinsiyet temelli dağılımı üzerinden hem ekonomik hem de toplumsal bir okuma yapılacaktır.
2024 yılı verilerine göre Konya’da gerçekleşen toplam 37.975 konut satışının 21.307 adedi erkek alıcılar adına tescillenmiştir. Bu oran, toplam satışların yaklaşık %56’sına denk gelmektedir. Erkeklerin konut alımındaki bu baskın rolü, hâlen birçok yatırım ve mülkiyet kararının erkekler tarafından alındığını göstermektedir. Özellikle yatırım amaçlı konut alımlarında erkeklerin daha aktif olduğu, geniş metrekareli daireler, arsa ve ticari nitelikli mülkler gibi seçeneklere yöneldikleri gözlemlenmektedir.
Aynı zamanda, Konya gibi Anadolu şehirlerinde geleneksel aile yapısının da etkisiyle, mülkiyetin ailenin erkek bireyleri adına kaydedilmesi daha yaygın olabilmektedir. Ancak bu geleneksel eğilim, son yıllarda ekonomik ve toplumsal değişimlerin etkisiyle giderek dönüşmektedir.
Kadınlar adına yapılan konut satışları 2024 yılı itibariyle Konya’da 14.636 olarak kaydedilmiştir. Bu rakam, toplam satışların %38,5’ine denk gelmekte ve kadınların konut sahibi olma konusundaki artan ilgisini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Özellikle son yıllarda artan kadın istihdamı, bireysel krediye erişimin kolaylaşması ve toplumsal olarak kadınların finansal bağımsızlığa verdiği önem, bu artışın başlıca sebepleri arasında yer almaktadır.
Kadınların özellikle güvenlikli siteler, şehir merkezine yakın lokasyonlar ve sosyal imkânlar sunan konut projelerine yöneldikleri bilinmektedir. Bu tercihler, yalnız yaşayan kadınlar, çalışan kadınlar ve çocuklu annelerin yaşam konforuna verdiği önemin bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
2024 yılında Konya’da kadın ve erkek adına ortak olarak satın alınan konut sayısı 767’dir. Bu alım biçimi genellikle evli çiftler veya birlikte yatırım yapan ortaklar arasında tercih edilmektedir. Ortak mülkiyet alımları, konutun aile bütçesiyle birlikte alınması veya evlilik sonrası yapılan ortak yatırımların bir sonucu olarak değerlendirilebilir.
Bu veriler, aile içinde mülkiyetin birlikte paylaşılması yönünde bir bilincin gelişmekte olduğunu gösterirken, çiftlerin birlikte yatırım yapma eğiliminde olduklarına da işaret etmektedir.
Konya’da 2024 yılında gerçekleşen konut satışlarının 1.265’i “diğer” kategorisinde yer almaktadır. Bu satışlar, genellikle tüzel kişilikler (şirketler, kooperatifler vb.) ile yabancı uyruklu alıcılara yapılan satışları kapsamaktadır. Özellikle Konya gibi sanayisi gelişmiş ve lojistik olarak avantajlı şehirlerde tüzel kişiler adına yapılan alımlar, ticari amaçlı ya da yatırım amaçlı mülk edinimi şeklinde gerçekleşmektedir.
Yabancı yatırımcıların payı ise hâlâ düşük seviyelerde seyretmektedir. Ancak üniversite öğrencilerinin yoğunluğu, tarım ve sanayi bölgelerindeki potansiyel, bu oranın önümüzdeki yıllarda artabileceğine işaret etmektedir.
2024 yılı TÜİK verileri, Konya’daki konut satışlarının yalnızca ekonomik hareketliliği değil, aynı zamanda toplumsal yapıdaki dönüşümü de yansıttığını ortaya koymaktadır. Erkekler hâlen konut alımında çoğunluğu oluştururken, kadınların da mülkiyet edinme oranlarındaki artış dikkat çekicidir. Bu durum, hem kadınların ekonomik bağımsızlığının güçlendiğini hem de aile içi rollerin değişmekte olduğunu göstermektedir.
Kadın ve erkeklerin birlikte konut edinmesi, modern aile yapısının ve ortak karar alma kültürünün gelişmekte olduğunun bir diğer göstergesidir. Ortak mülkiyetler özellikle genç çiftler arasında giderek yaygınlaşırken, bu eğilim aile içinde finansal eşitliğin önemsendiğini de ortaya koymaktadır.
Tüzel ve yabancı alıcılara yapılan satışların düşük kalması, Konya’da konut piyasasının hâlen ağırlıklı olarak yerli bireysel alıcılara dayandığını göstermektedir. Ancak Konya’nın stratejik konumu, gelişen ulaşım altyapısı, tarım ve sanayi yatırımları gibi unsurlar, önümüzdeki dönemlerde hem yabancı yatırımcıların hem de kurumsal alıcıların ilgisini artırabilir.
Kadınların payı daha da artabilir: Eğitim seviyesi yükselen, ekonomik özgürlüğünü kazanan kadınların bireysel konut alımlarındaki oranı her yıl artmaya devam edecektir.
Ortak mülkiyet daha yaygın hale gelebilir: Evliliklerde eşlerin birlikte yaptığı yatırımların artması, ortak konut alımının da yaygınlaşmasına yol açacaktır.
Yabancı yatırımcılar için fırsat doğabilir: Konya’da sağlık, eğitim ve sanayi yatırımları artmaya devam ettikçe yabancı alım oranları da yükselebilir.
Konut üreticileri cinsiyete özel pazarlama yapabilir: Kadınların konut alımındaki rolünün artması, firmaların kadınlara yönelik projeler ve pazarlama stratejileri geliştirmesine neden olabilir.
Sonuç olarak, Konya’da cinsiyete göre konut satışları, sadece mülkiyet yapısını değil; aynı zamanda toplumsal değişimleri, aile yapısındaki dönüşümü ve yatırım tercihlerini de ortaya koymaktadır. Bu verilerin doğru okunması, konut üreticileri, yatırımcılar ve kamu kurumları açısından stratejik planlama süreçlerine değerli katkılar sağlayacaktır.
EMLAK DERGİSİ
