Türkiye’nin en önemli sulak alanlarından biri olan Hatay Samandağ’daki Milleyha Sulak Alanı, sahip olduğu eşsiz biyoçeşitlilik ve ekolojik değerleriyle dikkat çekiyor. Her yıl yaklaşık 2.000 deniz kaplumbağasının yuvalama yaptığı kumsalları ve dünyanın en önemli kuş göç yolları üzerinde yer almasıyla ekolojik açıdan stratejik bir noktada bulunan alan, artık daha güçlü bir koruma statüsüne sahip. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın aldığı karar doğrultusunda, sulak alan tesciline ek olarak Milleyha’nın “Doğal Sit Alanı” ilan edilmesiyle birlikte hem bölgedeki canlı türlerinin yaşam alanı güvence altına alındı hem de insan kaynaklı tehditlerin önüne geçilmesi için önemli bir adım atıldı.
Milleyha Sulak Alanı, 6 Eylül 2021’de Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından “sulak alan” olarak tescil edilmişti. Ancak uzmanların raporlarına göre yalnızca bu statü, alanın korunması için yeterli değildi. Bu nedenle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, alanın korunmasını güçlendirmek amacıyla ek bir adım attı.
Bakanlığın talimatıyla yapılan Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu doğrultusunda, bölge 2863 sayılı Kanun kapsamında “Doğal Sit Alanı” olarak da tescillendi. Bu yeni düzenleme ile yalnızca sulak alan bölgesi değil, aynı zamanda Asi Nehri kıyılarına kadar uzanan kısımlar da koruma altına alındı. Böylece Milleyha’nın ekosistem bütünlüğü daha geniş bir ölçekte güvence altına alınmış oldu.
Alınan yeni kararlarla birlikte Milleyha’daki koruma alanı, önceki 126 hektarlık büyüklüğünden 383 hektara çıkarıldı. Böylece bölgenin korunma kapasitesi yaklaşık 3 kat artırılmış oldu. Bu genişletme, ekosistemin yalnızca belirli bir bölümünün değil, bütüncül yapısının korunmasına imkân tanıyor.
Yeni düzenleme kapsamında:
263 hektarlık kısım → Nitelikli Doğal Koruma Alanı
120 hektarlık kısım → Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı
olarak belirlendi. Bu statülerin kazandırılmasıyla, hem katı koruma gereken alanlarda doğal habitatın bozulmasının önüne geçilecek hem de insan faaliyetlerinin sınırlı ölçüde sürdürülebileceği bölgelerde kontrollü bir kullanım sağlanacak.
Bu adım, yalnızca Milleyha’yı değil, aynı zamanda Hatay’ın doğal yaşamını ve gelecekteki çevresel sürdürülebilirliği de doğrudan etkileyen stratejik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Milleyha Sulak Alanı’nın “Doğal Sit Alanı” ilan edilmesiyle birlikte bölgede koruma-kullanma dengesi gözetileceği vurgulandı. Bu sayede hem ekolojik değerlerin korunması hem de bölgenin doğal sürdürülebilirliğinin sağlanması hedefleniyor.
Yeni statüler sayesinde:
Nitelikli Doğal Koruma Alanı sınırları içerisinde otel, bungalov tarzı konaklama tesisleri ya da konut yapımına kesinlikle izin verilmeyecek.
Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı statüsündeki bölümlerde ise yalnızca düşük yoğunluklu faaliyetler, “Koruma Amaçlı İmar Planı” çerçevesinde ve ilgili komisyonların onayıyla gerçekleştirilebilecek.
Bu yaklaşım ile hem deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarının korunması, hem de göçmen kuşların barınma ve beslenme alanlarının zarar görmemesi güvence altına alınıyor. Böylece bölgenin doğal güzelliklerine zarar verecek her türlü girişimin önüne geçilmiş olacak.
Milleyha Sulak Alanı için yapılan düzenleme, Türkiye’nin farklı bölgelerinde alınan koruma kararlarıyla da destekleniyor. Bakanlık, ekolojik temelli bilimsel araştırmalar sonucunda İstanbul ve Balıkesir’de de önemli adımlar attı.
İstanbul – Sarıyer Rumelifeneri Mahallesi:
Hazırlanan bilimsel rapor sonucunda, 31,02 hektarlık alan “Nitelikli Doğal Koruma Alanı”, 24,25 hektarlık alan ise “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak tescillendi. Böylece bölgedeki doğal yapının korunması için kritik bir adım atıldı.
Balıkesir – Kapıdağ Yarımadası:
4.089 hektarlık alan “Nitelikli Doğal Koruma Alanı”, 367 hektarlık alan ise “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak belirlendi. Ayrıca Bakanlık, yarımadada etaplar halinde tescil çalışmalarının süreceğini duyurdu. Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde kalan Kapıdağ’da yapılacak tüm faaliyetler, artık doğa koruma mevzuatına uygun şekilde denetlenecek.
Bu kararlarla birlikte, yalnızca Milleyha değil, Türkiye’nin farklı coğrafi bölgeleri de daha güçlü bir koruma şemsiyesi altına alınmış oldu.
Alınan kararlarla birlikte sıkça gündeme gelen iki kavram öne çıkıyor: Nitelikli Doğal Koruma Alanı ve Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı. Bu statüler, doğayı korurken insan faaliyetlerini nasıl düzenleyeceğini belirleyen önemli ölçütlerdir.
Nitelikli Doğal Koruma Alanı:
Bu alanlarda doğallığın bozulmaması temel hedeftir. Otel, bungalov, konut gibi yapılaşmalara izin verilmez. Bölge, yalnızca ekolojik araştırmalar, bilimsel incelemeler veya doğa gözlemi gibi faaliyetler için kullanılabilir. Böylece flora ve fauna hiçbir şekilde baskı altına alınmaz.
Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı:
Bu statüde doğanın korunması esastır; ancak belirli ölçülerde insan kullanımına izin verilir. Faaliyetler mutlaka Koruma Amaçlı İmar Planı çerçevesinde ve Tabiat Varlıkları Bölge Komisyonu onayıyla gerçekleşebilir. Yapılacak her iş, bölgenin ekolojik dengesi, peyzajı ve silueti gözetilerek değerlendirilir.
Bu iki yaklaşım sayesinde, doğal alanlarda hem kesin koruma hem de kontrollü kullanım bir arada uygulanarak ekosistem dengesi uzun vadeli olarak güvence altına alınır.
Sonuç
Hatay Samandağ’daki Milleyha Sulak Alanı, hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde korunması gereken eşsiz doğal alanlardan biridir. Bakanlık tarafından alınan yeni kararlar sayesinde bu alan artık yalnızca sulak alan statüsüyle değil, aynı zamanda Doğal Sit Alanı kimliğiyle de güvence altına alınmış durumda. Böylece, binlerce kuş türünün göç rotası üzerinde bulunan bu bölge ve deniz kaplumbağalarının yaşam alanları çok daha güçlü bir şekilde korunabilecek.
Ayrıca Rumelifeneri ve Kapıdağ Yarımadası gibi farklı bölgelerde alınan benzer kararlar, Türkiye’nin doğal zenginliklerini gelecek nesillere aktarma kararlılığını gösteriyor. “Nitelikli Doğal Koruma” ve “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım” statüleri ile hem doğayı tamamen koruma altına almak hem de ekolojik dengeye zarar vermeyecek ölçüde insan kullanımına izin vermek mümkün hale geliyor.
Sonuç olarak, bu tür düzenlemeler yalnızca doğayı korumakla kalmıyor, aynı zamanda iklim değişikliğine karşı ekosistemlerin direncini artırıyor ve biyolojik çeşitliliğin devamlılığını güvence altına alıyor. Milleyha’nın korunması, yalnızca bölgesel bir kazanım değil, aynı zamanda küresel çevre koruma mücadelesine katkı anlamına geliyor. 🌿🐢🕊️
Milleyha Sulak Alanı neden önemlidir?
Milleyha, hem göçmen kuşların dinlenme ve beslenme noktası hem de deniz kaplumbağalarının yuvalama alanı olarak biyolojik çeşitlilik açısından kritik bir ekosistemdir. Bu nedenle uluslararası ölçekte de korunması gereken bir bölge olarak kabul edilmektedir.
“Doğal Sit Alanı” kararı ne anlama geliyor?
Doğal Sit Alanı kararı, bölgenin 2863 sayılı kanun kapsamında yasal koruma altına alındığını ifade eder. Bu karar sayesinde alanın doğal yapısını bozacak her türlü yapılaşma ve faaliyet engellenir.
Nitelikli Doğal Koruma Alanı ile Sürdürülebilir Koruma Alanı arasındaki fark nedir?
Nitelikli Doğal Koruma Alanı’nda herhangi bir yapılaşmaya izin verilmezken, Sürdürülebilir Koruma Alanı’nda yalnızca düşük yoğunluklu ve çevreye zarar vermeyecek faaliyetler, ilgili komisyonun onayıyla yapılabilir.
Bölge halkı bu karardan nasıl etkilenecek?
Koruma kararları, bölge halkının günlük yaşamına engel teşkil etmeyecek. Ancak tarım, turizm veya yapılaşma gibi faaliyetler artık doğayı koruma şartlarına bağlı olarak değerlendirilecek. Böylece hem ekolojik denge korunacak hem de kontrollü kullanım mümkün olacak.
Milleyha Sulak Alanı’nı ziyaret etmek mümkün mü?
Evet, alanın doğal yapısına zarar vermemek kaydıyla doğa yürüyüşleri, kuş gözlemleri ve ekoturizm faaliyetleri gerçekleştirilebilir. Ancak bu tür faaliyetlerin yoğunluğu denetlenerek sürdürülebilirlik esas alınır.
Bu koruma kararları yalnızca Milleyha’yı mı kapsıyor?
Hayır. Benzer şekilde İstanbul Rumelifeneri Mahallesi ve Balıkesir Kapıdağ Yarımadası için de koruma statüleri belirlenmiştir. Türkiye genelinde doğal sit alanlarının sayısı, yapılan bilimsel araştırmalar doğrultusunda her geçen gün artırılmaktadır.
